PUBLICATIONS

OECD Glossary of Tax Terms



IMF   Uluslar arası Para Fonu (International Monetary Fund) terimine bakınız
IMMOVABLE PROPERTY   GAYRİMENKUL: Taşınmaz olarak da bilinen gayrimenkuller arazi, konutlar ve binaları kapsamaktadırlar
IMPORT DUTY   Gümrük vergisi (Duty) terimine bakınız.
IMPOST   VERGİ: Bu terim, vergi manasına gelir ve özellikle ithal edilen mallar üzerinden alınan gümrük vergisi ve ithalatta alınan vergilerin doğru şekilde tahakkuk ettirilebilmesi için vergiye tabi ithal mallarının gümrük idaresi tarafından belirlenmesi ile ilgilidir.
IMPUTATION SYSTEM   İSNAT YÖNTEMİ: Bir şirket tarafından elde edilen kar üzerinden ödenen verginin en azından bir kısmının, o şirket tarafından kar dışında başka ödemelerin yapılması durumunda şirket hissedarlarının vergi borcundan mahsup edilebildiği yöntem
IMPUTED INCOME   EMSAL GELİR/KİRA: Bir vergi mükellefinin serbest meslek hizmeti vermesi veya sahip olduğu emlağı kiralaması karşılığında elde etmesi gereken (Emsal kira bedeli) ekonomik fayda
IMPUTED INTEREST   EMSAL FAİZ (ZIMNİ FAİZ): İpotek (mortgage) sözleşmesinde faiz oranın eksik uygulandığı durumlarda vergi kanunları fatura üzerinde hesaplanan vergilerin artışına yol açan daha yüksek faiz ve daha düşük anaparayı sözleşmeye itham edeceklerdir.
INBOUND TRANSACTION   BAĞLI İŞLEM: Diğer ülkelerde faaliyet gösteren ve oralarda yatırım yapan yabancı kişiler için gerçekleştirilen vergi uygulamasına atıfta bulunan terim
INCENTIVE STOCK OPTION (ISO)  TEŞVİKLİ HİSSE SENEDİ ALMA HAKKI: Devir ve itfa tarihinde vergiye tabi olmayan ancak satıldığında vergiye tabi olma özelliğine sahip, hisse senedi alma hakkını düzenleyen hisse senedi cinsinden yapılan ödeme (Amerikan sistemi)
INCIDENCE OF TAX   VERGİNİN YANSIMASI: Vergiyi ödeyen kişiden ayrılmakla birlikte ekonomik bakımdan vergi yükünü taşıyan kişi
INCOME PROPERTY   GELİR GETİRİCİ EMLAK: Çoğunlukla gelir getirmesi amacıyla satın alınan gayrimenkul
INCOME SHIFTING   ÖRTÜLÜ KAZANÇ AKTARIMI (DAĞITIMI): Gelirin anlaşmalı olarak dağıtımı
INCOME SPLITTING   GELİRİN DAĞITILMASI (DAHA AZ VERGİ ÖDEMEK AMACIYLA): Elde eden kişinin nezdinde daha yüksek oranda vergilendirilebilecek olmakla birlikte temel niteliği gelir getirmesi olan birçok sözleşme nedeniyle ortaya çıkan kazanç diğer bir kişinin elinde daha düşük bir oranda vergiye tabi tutulacaktır.
INCOME STATEMENT   GELİR TABLOSU: Belir bir dönemde bir ticari faaliyetin mali sonuçlarını gösteren tablo. Tablo, bir işletmenin gelir ve giderlerini ortaya koymaktadır.
INCOME SUBJECT TO TAX   VERGİYE TABİ GELİR: Vergiden muaf unsurları dikkate almadan tüm kaynaklardan elde edilen vergiye tabi gelirler toplamı
INCOME TAX CREDIT   GELİR VERGİSİ MAHSUBU: Vergi indirimi (Credit, tax) terimine bakınız
INCORPORATION ŞİRKETLEŞME: Bir şirketin devletten kurum olarak faaliyet göstermesine izin veren çalışma iznini aldığı süreç
INDEMNIFICATION   TAZMİNAT: Ortaya çıkan hasar ya da zararın tazmini olarak kişi ya da kurumlar tarafından alınan para
INDEPENDENT AGENT   BAĞIMSIZ ACENTA: Acenta (Agency) terimine bakınız
INDEPENDENT CONTRACTOR   BAĞIMSIZ YÜKLENİCİ: Bağımsız çalışan yüklenici
INDEPENDENT ENTERPRISES   İLİŞKİSİZ KİŞİLER (BAĞIMSIZ TEŞEBBÜSLER): İki teşebbüs, birbirleri bakımından ilişkili kişi tanımı bakımından bir bağa sahip değillerse ilişkisiz kişi olarak kabul edilirler.
INDEPENDENT PERSONAL SERVICES   SERBEST MESLEK HİZMETLERİ: Bağımsız bir yüklenici tarafından verilen hizmetler. Bağımsız yüklenici, kendi yöntemlerine göre iş yapması için ücret karşılığı istihdam edilir ve yaptığı işin sonuçları hariç işverenin kontrolüne tabi değildir. OECD Model Vergi Anlaşmasının 14 üncü maddesinin kaldırılması sonucu bu konu, birçok durumda ticari kazançlar kapsamında anlaşmanın 7 nci maddesi tarafından düzenlenmektedir.
INDEX-LINKED ADJUSTMENT   ENDEKSLENMİŞ DÜZELTME: Enflasyon ve paranın değer kaybetmesi nedeniyle ortaya çıkan bazı sorunlara işe yarar bir çözüm bulabilmek için birçok ticari işlemde benimsenen çözüm. Bu mekanizma, makul bir enflasyon endeksi veya diğer bir endekse göre indirimde bulunarak veya bunlarda değişiklik yaparak düzeltici ödeme, kar, kazanç, vergilendirilebilir gelir dilimleri, vergi indirimleri vb.’den birisi aracılığı ile işler.
INDEXATION   ENDEKSLEME: Endekslenmiş düzeltme (Index-linked adjustment) terimine bakınız.
INDIRECT-CHARGE METHOD   DOLAYLI YANSITMA YÖNTEMİ: Maliyet dağıtımı ve paylaştırma yöntemlerine dayalı olarak grup içi hizmetler nedeniyle oluşan maliyetlerin yansıtılması için kullanılan yöntem
INDIRECT COST   DOLAYLI MALİYET: Belirli bir faaliyete ilişkin olduğu belirlenemeyen, buna karşın doğrudan maliyetlerle (örneğin, genel giderler, yardımcı birimlerin maliyetleri ve Ar-ge giderlerinden düşen makul hisse) ilgili olan giderler
INDIRECT TAX   DOLAYLI VERGİ: Belirli işlem, mal ya da olaylar üzerinden alınan vergi. Dolaylı verginin örneklerini KDV, satış vergisi, gümrük vergileri, damga vergisi, hizmet vergisi, tescil harcı ve işlem vergisi oluşturmaktadır.
INDIRECT TAX CREDIT   DOLAYLI VERGİLERDE MAHSUP: Dolaylı vergilerde mahsup (Credit, underlying (indirect) tax) terimine bakınız.
INFORMATION RETURN   BİLDİRİM BEYANNAMESİ: Geliri stopaj vergisine tabi olup olmadığına bakılmaksızın, potansiyel bir mükellef hakkında ticari bilgiye sahip bir kişi tarafından yapılan bildirim
INHERITANCE MİRAS: Mirasçılara kalan taşınmaz veya kişisel eşya
IN KIND   AYNİ OLARAK: Geniş anlamda, para dışındaki başka bir şey ile yapılan ödeme veya dağıtım
INPUT TAX   PEŞİN VERGİ: KDV açısından, girdi olarak tedarik edilen mallar üzerinden satıcının (tedarikçinin) kendisine ödediği vergiyi çoğunlukla mahsup etme hakkına sahip tüccar ya da müteşebbis (alıcı) tarafından yapılan alımlarda malın fiyatına dâhil olan vergiyi ifade etmek için kullanılan terim
INSOLVENCY   ACİZ HALİ (İFLAS): Vadesi gelen borçları ödeyememe durumu
INSTALMENT SALE   TAKSİTLİ SATIŞ: Bedelin tek bir ödemeden veya taksitten daha fazla olacak şekilde tahsil edildiği satış şekli
INSTRUMENT   BELGE: Bir yasal belge, bir fiil ya da anlaşmayı kayıt altına alır ve o fiil ya da anlaşma için kanıtı olmayı sağlar. Yasal belgeler, sözleşmeleri, senetleri (örneğin borç senedi) ve kira sözleşmelerini kapsar
INSURANCE PREMIUMS   SİGORTA PRİMİ: Potansiyel zararları karşılamak için bir sigorta şirketine ödenen tutar
INSURANCE SETTLEMENT   SİGORTA ÖDEME BELGESİ: Bir sigorta poliçesinin getirisinin gösterildiği makbuz
INTANGIBLE PROPERTY   GAYRİMADDİ VARLIK: Gayrimaddi varlıklar, fiziksel bir varlığı bulunmayan ancak şerefiye, patent, ticari marka, telif hakkı, yazılım, dizayn ve tüm fikri haklar dâhil sahibinin üzerindeki yasal hakkına dayalı olarak belirli bir değere sahiptir. Gayrimaddi varlık, çoğunlukla bir lisans anlaşması yoluyla devredilir ve gayrimaddi varlığın devri karşılığında yapılacak ödeme de royalti (gayrimaddi hak) şeklinde gerçekleştirilir.
INTEGRATION, FULL  TAM BÜTÜNLEŞME: Dağıtılan ve dağıtılmayan karın isnat yöntemi kapsamına dâhil edilmesini sağlayan yöntem. Dağıtılsın ya da dağıtılmasın kurum kaynaklı tüm kazançlar esas hissedarlar indinde uygun marjinal oran üzerinden vergilendirilir.
INTELLECTUAL PROPERTY   FİKRİ MÜLKİYET HAKKI: Edebi çalışmalar, oyun, müzikal, sanatsal ve bilimsel çalışmalar fikri mülkiyet hakkı kapsamındadır ve bu haklar telif hakkı, patent, tescilli tasarım, ticari marka v.b tarafından korunurlar.
INTENTIONAL SET-OFF   KASDİ MAHSUP: Grup içinde yer alan bir ilişkili şirket tarafından diğer bir ilişkili şirkete sağlanan ve o işletmeden karşılık olarak elde edilen farklı kazançlar aracılığıyla bir dereceye kadar bilinçli olarak mahsup edilen kazanç
INTER ALIA   DİĞERLERİ ARASINDA: Latince diğerleri arasında manasına gelen söz öbeği
INTERCOMPANY PRICING   GRUP İÇİ FİYATLANDIRMA: Transfer fiyatlandırması (Transfer pricing) terimine bakınız.
INTERCOMPANY TRANSACTIONS   GRUP İÇİ İŞLEMLER: Konsolide edilmiş beyanname dolduran ve ilişkili şirketlerden oluşan bir grubun üyeleri arasında gerçekleştirilen işlemler; kar ya da zarar, bir varlık grup tarafından elden çıkarılana kadar ertelenir.
INTERCORPORATE DIVIDENDS   ŞİRKETLER ARASI TEMETTÜLER: Ödemede bulunan şirketin sermayesine iştirak ya da şirket hissedarı olmaktan kaynaklanan iki şirket (yerli ya da yabancı şirketler) arasında dağıtılan temettüler
INTERMEDIARY COMPANY   ARACI ŞİRKET: Çok uluslu işletmeler tarafından vergiden kaçınmak için kurulan şirket (Conduit company) terimine bakınız.
INTERNAL MARKET   İÇ PAZAR: Avrupa Birliği bağlamında, mal, kişi, hizmet ve sermayenin serbest şekilde hareket edebildiği, dâhili sınırların bulunmadığı bölge
INTERNAL REVENUE BULLETIN (IRB)   AMERİKAN GELİR İDARESİ BÜLTENİ: Amerikan Gelir İdaresi (IRS) tarafından alınan idari kararların özetlerinin yer aldığı haftalık yayın
INTERNAL REVENUE CODE (IRC)   AMERİKAN FEDERAL VERGİ KANUNU: Amerikan Kongresi tarafından kabul edilen ve hangi gelirlerin vergilendirileceği, vergilendirmenin nasıl yapılacağı ve vergilendirilebilir gelirden hangi unsurların indirilebileceğini düzenleyen kanun
INTERNAL REVENUE MANUAL (IRM)   AMERİKAN GELİR İDARESİNİ ANLATAN KİTAPÇIK: Amerikan Gelir İdaresinin organizasyon yapısı, işlevleri, faaliyetleri ve yönetimini tanıtmak için politika, prosedür, talimat ve ilkelere ilişkin resmi derlemelerin yer aldığı kitapçık
INTERNAL REVENUE SERVICE (IRS)   AMERİKAN GELİR İDARESİ: Federal vergilerin idaresi ve tahsilinden sorumlu Amerikan Federal Hükümeti organı
INTERNATIONAL DOUBLE TAXATION   ULUSLAR ARASI ÇİFTE VERGİLENDİRME: Çifte vergilendirme (Yurtiçi ve uluslar arası bakımdan; Double taxation, domestic and international) terimine bakınız.
INTERNATIONAL MONETARY FUND (IMF)  ULUSLAR ARASI PARA FONU: 1945 yılında kurulmuş, Merkezi Washington’da bulunan uluslar arası kuruluş. Uluslar arası Para Fonu’nun amaçları arasında uluslar arası parasal işbirliğini sağlamak, uluslar arası ticaretin gelişmesi ve dengeli büyümesini kolaylaştırmak, döviz kurlarında istikrar sağlamak yer almaktadır.
INTERNATIONAL TAXATION   ULUSLAR ARASI VERGİLENDİRME: Geleneksel olarak, uluslar arası vergilendirme uluslar arası çifte vergilendirmeyi ortadan kaldırmayı amaçlayan vergi anlaşmalarının hükümleriyle ilgilidir. Daha geniş bir ifadeyle, bu terim aynı zamanda tam mükelleflerin yurtdışında elde ettiği gelirlerin (tüm dünyada elde edilen gelirler) ve dar mükelleflerin yurtiçinde elde ettiği gelirlerin vergilendirilmesini düzenleyen iç mevzuatı da kapsamaktadır.
INTRA GROUP SERVICES   GRUP İÇİ HİZMETLER: Bir grup şirketi tarafından diğer bir grup şirketine sağlanan hizmetler. Yönetim, idari ve benzeri hizmetler gibi genel hizmetlerin maliyeti, sıklıkla herhangi bir kar marjı ilave edilmeden grubun çeşitli üyeleri arasında dağıtılabilmektedir, hâlbuki normal ticari faaliyetler kapsamında verilen hizmetler, emsallere uygun şartlar taşımak zorundadırlar.
INVESTMENT   YATIRIM: Gelecekte gelir ya da sermaye kazancı ya da her ikisini elde etme beklentisi içinde, hisse senedi, tahvil, yatırım fonu, sigorta poliçesi, antika, gayrimenkul veya diğer varlıkların satın alınması
INVESTMENT ALLOWANCE   YATIRIM İNDİRİMİ: Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yenilenmesi ile ilgili olarak tanınan indirim. Yatırım indirimi uygulaması, iktisadi kıymetin alış fiyatının belirli bir yüzdesi olarak belirlenen tutarı amortisman olarak gider yazılacak tutara ilave etmeye imkân verir ve bu uygulama, iktisadi kıymetin envantere kaydedildiği sene ya da iktisap tarihinden sonraki en uygun zamanda gerçekleştirilmelidir.
INVESTMENT COMPANY   YATIRIM ŞİRKETİ: Faaliyetleri özellikle ya da sadece yatırımlardan (örneğin varlıkları elinde tutarak ve onlardan gelir elde ederek) oluşan ve hisse senedi, tahvil, gayrimenkul veya diğer yatırım amaçlı varlıkların alım ve satımını sadece yatırım amaçlı olarak yapan kurum
INVESTMENT DEDUCTION   YATIRIM İNDİRİMİ: Yatırım indirimi (Investment allowance) terimine bakınız.
INVESTMENT GOODS   YATIRIM MALLARI: Sabit varlıklar (Fixed assets) terimine bakınız.
INVESTMENT INCENTIVES   YATIRIM TEŞVİKİ: Bir ülkedeki bazı faaliyetlere veya bazı alanlara yerli ve yabancı yatırımcıya ait sermayeyi çekmek için verilen mali ve vergisel teşvikler
INVESTMENT INCOME   YATIRIMLARIN GELİRİ: Gelirin oluşumuna ya da girişimin faaliyetlerine aktif olarak katılmadan gelir getiren varlık ya da kar sağlayan girişim kapsamında para ya da diğer bir varlık şeklindeki yatırım sermayesinden elde edilen gelir
INVESTMENT METHOD   YATIRIM YÖNTEMİ: Fiyatlarına dâhil olan vergi unsuruyla ilgili olarak işletmede kullanılan varlıkların (örneğin bir imalatçının fabrikası ve makineleri) iktisap edildikleri yılda gerçekleşen harcamalarının ilgili kısmı için ödenen vergiden düşülen doğrudan indirimlerin yapılmasının kabul edildiği durumlarda KDV açısından kullanılan yöntem
INVESTMENT RESERVE   YATIRIMLAR İÇİN AYRILAN YEDEK AKÇE: Bu sistem, uygun nitelikteki vergi mükelleflerine gelecekte yapacakları yatırımlar için kullanılacak rezerv olarak karlarının bir kısmını ayırmalarına ve söz konusu rezerve yıllık olarak yapılan katkılara ilişkin miktarı vergilendirilebilir gelirlerinden düşmelerine izin verir.
INVOICE BASIS   FATURA ESASI: Daha önceki aşamalarda uygulanmış olan verginin indirilmesi sonucu mal ya da hizmetlerin faturalarında gösterilen fiyata KDV’nin uygulandığı yöntem
INVOICE COMPANY   FATURA ŞİRKETİ: Karın başka bir ülkeye aktarılması amacıyla düşük vergi oranının uygulandığı ya da hiçbir vergilendirmenin yapılmadığı ülkede kurulu şirketleri tarif etmek amacıyla transfer fiyatlandırması bağlamında kullanılan terim.
IRB   Amerikan Gelir İdaresi Bülteni (Internal revenue bulletin) terimine bakınız.
IRC   Amerikan Federal Vergi Kanunu (Internal revenue code) terimine bakınız.
IRM   Amerikan Gelir İdaresini anlatan kitapçık (Internal revenue manual) terimine bakınız.
IRS   Amerikan Gelir İdaresi (Internal revenue service) terimine bakınız.
ISSUED SHARE CAPITAL   İHRAÇ EDİLMİŞ HİSSELERDEN OLUŞAN SERMAYE: Kurum tarafından hissedarlara satılmış olan hisseler
ITEMIZED DEDUCTIONS   KANUNDA KALEMLERE AYRILMIŞ İNDİRİMLER: ABD’de özellikle Gelir Vergisi Kanununda (Internal Revenue Code) sayılan indirimler. Kanunun bu bölümdeki indirimler tek tek, kalem kalem sayılmıştır.
All intellectual property and legal rights of OECD Glossary of Tax Terms are owned by Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD).

OECD Glossary of Tax Terms is translated into Turkish by Ramazan Biçer, a partner at Centrum Consulting but it does not reflect the official translation.

Copying, duplicating, publishing and releasing of OECD Glossary of Tax Terms without official and prior permission by OECD mean that OECD’s intellectual property and legal rights are violated.